سردهای از تیره نعناعیان است. آویشن حدود ۳۵۰ گونه دارد. در ایران ۱۴ گونه گیاه معطر و چند ساله دارد.این سرده به مرزنگوش بسیار نزدیک است.
در زبان کردی کرمانشاهی به «آویشن»، «جعتری» و در سایر مناطق کردنشین به آن «آنخ» یا «اَزوِه» یا «هه زوه» گفته میشود و در زبان ترکی به «کهلیک اوتو» و در زبان لری به خصوص در مناطق بختیاری به این گیاه «اوشوم» و (اِزبوئه) گفته میشود. در زبان مردم رودبار استان گیلان به آن، «پلنگ مشک» میگویند و طعم دهنده اصلی غذایی به نام شامی رودباری است. یکی از گونههای این گیاه که در مناطق کوهستانی شمال خراسان به وفور یافت میشود به زبان کرمانجی «آنخ» نام دارد.
گونههای مختلفی از آویشنیان در کوهستانهای ایران میروید. در کتب طب سنتی فارسی با نام «حاشا»، «اوشن» و «صعتر الحمیر» نام برده شدهاست. در مناطق مختلف ایران گونههای مختلف ایران گونههای مختلف با اسامی محلی متفاوتی شناخته میشود از جمله در همدان «آزربه»، در اطراف تهران «آویشن یا آویشم»، در طالقان «زروه»، در زبان کردی به آن «جعتری»، «آنوخ» یا «اَزوِه» میگویند، و در مناطق ترکنشین «کهلیک اوتی» یا «کاکله اوتی»، و در سایر مناطق «صعتر»، «زعتر»، «اوشن»، «اشمه کوهی»، «سی سنبر» و «سوسنبر» نامیده میشود.
کاربرد آویشن :
در تحقیقی دربارهٔ اثرات گیاهان درمنه، اسطوخودوس و آویشن شیرازی بر روی باکتریهای Pseudomonas aeruginosa، Staphylococcus aureus و Klebsiella pneumoniae که در سال ۲۰۱۴ انجام شد، مشاهده شدهاست که هر ۳ اسانس دارای اثر مهارکننده بر روی باکتریهای بیماریزا هستند اما اسانس گیاه آویشن شیرازی دارای اثر بهتری در مهار باکتریها نسبت به اسانس گیاهان دیگر داراست.
همچنین از آویشن در صنایع غذایی (پیتزا، پاستا، ماهی، پنیر، لیکور، ذرت مکزیکی و…)، دارویی، بهداشتی و آرایشی استفاده میشود.
گونههای آویشن :
آویشنیان حدود ۳۵۰ گونه دارد، از جمله:
آویشن اوراسیایی Thymus pannonicus
آویشن پشمی Thymus pseudolanuginosus
آویشن خزنده Thymus praecox
آویشن زیرهای Thymus herba-barona
آویشن لیمویی Thymus pulegioides
آویشن معمولی Thymus vulgaris
آویشن مورودر Thymus moroderi
سوسنبر Thymus capitatus
ثومون Thymus serpyllum
فرمانرو: گیاهان
(طبقهبندینشده): گیاهان گلدار
(طبقهبندینشده): دولپهایهای نو
(طبقهبندینشده): آستریدها
راسته: نعناسانان
تیره: نعناعیان
سرده: آویشن
