خواص شیرین بیان
حفاظت از کبد
مطالعات انجام شده نتایج امیدبخشی را درمورد خواص شیرین بیان در حفاظت از کبد نشان داده است. شیرین بیان حاوی «گلیسیریزین» است که با کاهش میزان سمّیت در درمان بیماری های کبد مؤثر است و به تثبیت وضعیت عملکردی طبیعی کبد کمک میکند. مطالعهی تحقیقاتی دیگری شواهدی را ارائه داده است که نشان میدهد «فلاونوئیدِ ازوئگوئتیدین» موجود در شیرین بیان از خواص آنتی اکسیدانی و مهارکنندگی برخوردار است که به حفاظت از سلولهای کبدی دربرابر چربی بالا، صدمات ناشی از رژیم غذایی و آسیب ایجاد شده توسط استرس «اکسیداتیو» کمک میکند
درمان اختلالات معده
از ریشهی شیرین بیان برای تسکین مشکلات گوارشی استفاده میشود. عصارهی ریشهی شیرین بیان در موارد مسمومیت غذایی، زخم معده و سوزش سردل میتواند بهبود پوشش داخلی معده را تسریع کند و موجب برقراری دوبارهی تعادل شود. این ویژگی بهدلیل خواص ضدالتهابی و تقویت سیستم ایمنی بدن موجود در «اسید گلیسیریزیک» است.
مطالعهای نشان داده است که «اسید گلیسیریزیک» میتواند باکتری سمّی «هلیکوباکترپیلوری» (H. pylori) را مهار کند و مانع از رشد آن در روده شود. پژوهشهایی نیز انجام شده که نشان میدهد نشانههای بیماری افرادی که دچار بیماری زخم معده یا زخم پپتیک (peptic ulcer)، سوزش سردل یا التهاب معده هستند با مصرف DGL بهبود مییابد. DGL شکل سالمتر شیرین بیان است که درصورت لزوم میتوان آن را بهصورت بلندمدت مصرف کرد.
کاهش استرس
استرس طولانیمدت و تولید همیشگی آدرنالین و کورتیزول درطول زمان، غدد فوق کلیوی را خسته میکند. شیرین بیان میتواند به غدد فوقکلیوی کمی استراحت بدهد. عصارهی ریشهی شیرین بیان غدد فوق کلیوی را تحریک میکند و موجب میشود که میزان هورمون کورتیزول در بدن در سطح سالمی قرار داشته باشد.
برطرفکردن علائم یائسگی و سندروم پیش از قاعدگی
ریشهی شیرین بیان در درمان نشانههای یائسگی و سندروم پیش از قاعدگی مؤثر است. شیرین بیان سرشار از «ایزوفلاون»هاست که به حفظ تعادل استروژن و پروژسترون در بدن کمک میکنند. مطالعات نتایج مثبتی را درمورد اثربخشی شیرین بیان در کاهش گرگرفتگی های شبانه و بهبود سلامت جسمی و روانی زنان یائسه نشان داده است. شیرین بیان حاوی «فیتواستروژن» است و به افزایش سطح هورمون پروژسترون در بدن کمک میکند و در تسکین گرفتگیها و ناراحتیهای معمول درطول دوران قاعدگی مؤثر است. شیرین بیان با جلوگیری از اثرات هورمونی «آلدوسترون» (aldosterone)، در برطرفکردن مشکل تجمع مایعات در بدن نیز مؤثر است.
پیشگیری از سرطان
شیرین بیان دارای اثرات پیشگیری شیمیایی است و در درمان انواع مختلف سرطان مؤثر است. در بعضی از روشهای درمان چینی نیز از شیرین بیان در درمان سرطان استفاده میشود. مطالعات اثرات ضدتکثیری ریشهی شیرین بیان را در کاهش رشد سلولهای سرطان سینه در انسان نشان داده است. شیرین بیان دارای «فلاونوئید»هایی مانند «ازوئگوئتیدین» (isoliquiritigenin) است که به جلوگیری از سرطانیشدن رودهی بزرگ کمک میکند و خزان یاختهای یا «آپوپتوز» (apoptosis، مرگ برنامهریزیشدهی سلولهاست) را تحریک میکند. درپژوهشها شواهدی ارائه شده که نشاندهندهی فعالیت ضدتوموری عصارهی شیرین بیان است و نشان میدهد که عصارهی شیرین بیان در کاهش سمّیت ایجادشده توسط داروهای شیمیدرمانی و مهار تولید سلولهای سرطانی مؤثر است. ولی بیماران سرطانی که «سیسپلاتین» درمانی (cisplatin therapy) میشوند، باید از عصارهی شیرین بیان پرهیز کنند. عصارهی شیرین بیان در درمان «پروستاتیت» (prostatitis، التهاب در غدهی پروستات) مزمن و سرطان پروستات نیز مفید است.
شیرین بیان برای جلوگیری از عملکرد نامناسب غدد فوق کلیوی مفید است و به بهبود عملکرد کلی آن کمک میکند. غدد فوق کلیوی مسئول تولید هورمونهایی مانند کورتیزول هستند. هورمون کورتیزول در کنترل استرس در بدن نقش دارد. البته باید از مصرف بیشازحد شیرین بیان پرهیز کنیم. شیرین بیان برای افرادی که باید برای مدت طولانی از داروهای استروئیدی استفاده میکنند، مفید است، زیرا با اثر سرکوبکنندگی استروئیدها بر غدد فوق کلیوی مقابله میکند. شیرین بیان (بهویژه درطول مرحلهی بهبود پس از جراحی) مقاومت بدن را نسبت به استرس افزایش میدهد. «اسید گلیسیریزیک» موجود در شیرین بیان در افزایش سطح انرژی و کاهش علائم سندروم خستگی مزمن و «فیبرومیالژی» (fibromyalgia، یک سندرم درد اسکلتی-عضلانی مزمن) مؤثر است.
درمان عفونتها
شیرین بیان حاوی «اسید گلیسیریزیک» است که در درمان انواع عفونتهای ویروسی، قارچی و باکتریایی مؤثر است. مطالعات تحقیقاتی اثر ضدویروسی شیرین بیان و مواد موجود در آن را در مهار رشد ویروس تبخال و جلوگیری از رشد بیشتر سرطان نشان دادهاند. خواص شیرین بیان در مقابله با عفونت در درمان زونا (shingles) نیز که توسط ویروس «واریسلا زوستر» (varicella-zoster، همان ویروس عامل بیماری آبله مرغان) ایجاد میشود، مؤثر است.
درمان بیماریهای ناشی از آلودگی به ویروس HIV
شیرین بیان در درمان بیماریهای مرتبط با ویروس ایدز مؤثر است. مطالعات نشان داده است که «گلیسیریزین» موجود در ریشهی شیرین بیان با کمک به تولید «بتا کموکاینها» (beta-chemokine) موجب مهار تکثیر ویروس آلودهکننده میشود. شیرین بیان به جلوگیری از تخریب گلبولهای سفید خون توسط ویروس HIV کمک و مکانیسم ایمنی بدن را تقویت میکند.
درمان هپاتیت
شیرین بیان در درمان ویروس هپاتیت B مزمن نیز مؤثر است. شیرین بیان به سرکوب ترشح آنتیژن هپاتیت B کمک میکند و کارایی و عملکرد کبد را بهبود میدهد.
رفع اختلالات عصبی
شیرین بیان در درمان اختلالات عصبی مانند فلج بل (Bell’s palsy، بیماریای که در آن عضلات صورت بهصورت ناگهانی و موقتی فلج میشوند) و بیماری لایم مؤثر است. شیرین بیان به جلوگیری از جریان غیرارادی اشک و سایر مشکلات عصبی مانند فلج در بیماران مبتلابه فلج بل کمک میکند.
مطالعات نشان داده است که شیرین بیان بوداده، در درمان «نفروپاتی» دیابتی مؤثر است. در «نفروپاتی» دیابتی کلیهها درنتیجهی دیابت طولانیمدت آسیب میبینند. اثر مهارکنندگی شیرین بیان به جلوگیری و درمان علائمی مانند «گلومرولواسکلروز» (glomerulosclerosis) که میتواند منجربه «نفروپاتی» دیابتی ناشی از دیابت طولانیمدت شود، کمک میکند.
