زعفران در کنار خاویار، پسته و فرش از محصولات ارزآور کشور به شمار می‌رود. یکی از بلاهای اقتصاد کشور خام فروشی بدون ارزش افزوده بوده که سطح درآمد کشور را بسیار کاهش داده است. این خام فروشی فقط در حوزه محصولات کشاورزی نبوده و در بخش صنایع معدنی نیز همین امر منجر به گلایه‌های بسیاری از سوی اقتصاددانان کشور به دولت‌ها شده است.

امروز بخش اعظمی از زعفران جهان از طریق ایران تأمین می‌شود اما متأسفانه این طلای سرخ به شکل فله‌ای صادر شده و گاه حتی استانداردهای جهانی که در کشور تدوین شده است را پاس نمی‌کند.

محمدمهدی برومندی، معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی درباره چرایی صادرات فله‌ای زعفران از کشور به خبرنگار مهر گفت: از گذشته تاریخی، خاستگاه زعفران، ایران بوده است. در واقع ۹۴ درصد زعفران جهان را ایران تولید و تأمین می‌کند.

وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از تولید در سبد صادرات قرار دارد، افزود: سالانه حدود ۳۰۰ میلیون دلار درآمد ارزی برای کشور از محل صادرات زعفران به دست می‌آید. این محصول از مبادی رسمی توسط تجار در حال صادرات است.

راه‌اندازی پالایشگاه برای جلوگیری از خام‌فروشی

بر اساس سخنان فعالان این بازار، ایران ماهانه یک تا دو تن زعفران به شکل رسمی به افغانستان صادر می‌کند در حالی که این کشور واردات زعفران را به کشورش ممنوع کرده است. در واقع این محصول ارزآور به شکل رسمی صادر اما غیررسمی ترخیص می‌شود.

معاون وزیر جهاد کشاورزی در این خصوص اظهار کرد: من این اخبار را تأیید نمی‌کنم. ما برای تجارت زعفران یک سازوکار کاملاً قانونی در کشور داریم. کشور در این محصول هم انجمن زعفران و هم شورای ملی زعفران دارد که بازرگان از طریق این تشکل‌ها صادرات را انجام می‌دهند.

وی تاکید کرد: بر اساس اینکه ما مسئول حوزه تولید هستیم و عدد و رقم در حوزه تولید و صادرات را در اختیار داریم؛ زعفران توسط تجار به شکل رسمی و در چارچوب قانون در حال صادرات بوده و ارز آن برمی‌گردد و فعالیت‌ها کاملاً مشخص در حال است.

وی افزود: آنچه به عنوان زعفران از کشور در حال صادرات است به عنوان زعفران ایران بوده اما ممکن است محصول که از کشور خارج می‌شود در کشور مقصد فرآوری شده و به آن ارزش افزوده اضافه شود. همچنین ممکن است نوع بسته بندی آن تغییر کند. حتی برای مصرف به یک یا دو گرم و… تبدیل شود. این تغییرات در دنیا مرسوم است.

این مسئول دولتی با بیان اینکه اما جمهوری اسلامی ایران در چند سال اخیر در بسته‌بندی محصولات رشد خوبی داشته است، تصریح کرد: زعفران هم در حال حاضر در قالب بسته‌بندی‌های بسیار قابل قبول در حال عرضه است. در کنار آن بنا بر توصیه رهبری معظم انقلاب که در برنامه وزیر جهاد کشاورزی هم آمده است برنامه‌هایی برای جلوگیری از خام فروشی تدوین شده است.

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به راه اندازی پالایشگاه‌های این حوزه، افزود: راه اندازی چند پالایشگاه بزرگ گیاهان دارویی در کشور برنامه‌ریزی شده است. به عنوان مثال، در حال حاضر یکی از بهترین پالایشگاه‌های صنایع را در کاشمر به بهره‌برداری رسانده‌ایم. سرمایه‌گذاری حدود ۲۰۰ میلیون دلاری در استان اصفهان انجام شده و این پالایشگاه به عنوان های‌تک‌ترین پالایشگاه گیاهان دارویی که فقط چند کشور خاص از آن برخوردار هستند، احداثش در دستور کار است.

برومندی در پایان یادآور شد: این نوع اقدامات در قالب این پالایشگاه‌ها برای فرآوری و جلوگیری از خام‌فروشی در حال پیگیری است و نه فقط برای زعفران بلکه کل گیاهان دارویی مشمول این طرح می‌شوند.